Plácido Domingo: życiorys, kariera i dziedzictwo Plácido Domingo.

1

Plácido Domingo, urodzony 21 stycznia 1941 roku, to światowej sławy hiszpański śpiewak operowy, dyrygent i administrator sztuki. Na 10 sierpnia 2024 roku ma 83 lata. Jest mężem Marty Ornelas, z którą wychowuje troje dzieci, w tym syna Plácido Jr., który również jest zaangażowany w działalność muzyczną. Jego kariera zawodowa trwa nieprzerwanie od 1957 roku, a do jego najważniejszych osiągnięć należą liczne nagrody Grammy i Latin Grammy oraz rekordowe 21 otwarć sezonu w Metropolitan Opera.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 83 lata (stan na 10 sierpnia 2024)
• Żona/Mąż: Marta Ornelas
• Dzieci: Troje, w tym Plácido Jr.
• Zawód: Śpiewak operowy (tenor, baryton), dyrygent, administrator sztuki
• Główne osiągnięcie: Rekordowe 21 otwarć sezonu w Metropolitan Opera, liczne nagrody Grammy i Latin Grammy

Plácido Domingo – Fenomen Opery i Muzyki

Plácido Domingo, a właściwie José Plácido Domingo Embil, to postać, która na stałe wpisała się w historię muzyki klasycznej. Urodzony 21 stycznia 1941 roku w Madrycie, w wieku zaledwie niespełna dwóch lat, w 1949 roku, wraz z rodziną przeniósł się do Meksyku. Ta przeprowadzka miała kluczowe znaczenie dla jego dalszej edukacji i początków kariery, kształtując go jako artystę i człowieka. Jego kariera zawodowa, trwająca nieprzerwanie od 1957 roku, obejmuje blisko 67 lat aktywności scenicznej, co świadczy o jego niezwykłej wytrzymałości i pasji do sztuki. Domingo jest artystą wszechstronnym, cenionym nie tylko jako światowej klasy śpiewak operowy – tenor, a później baryton – ale również jako utalentowany dyrygent orkiestr symfonicznych i operowych oraz doświadczony administrator sztuki. Jego długowieczność zawodowa i nieustająca aktywność na scenie czynią go fenomenem w świecie muzyki.

Rodzina i Wpływ Rodziców

Plácido Domingo pochodzi z rodziny o silnych korzeniach muzycznych. Jego rodzicami byli Plácido Domingo Ferrer oraz Pepita Embil, oboje zawodowi śpiewacy zarzueli. To właśnie dzięki nim od najmłodszych lat był otoczony muzyką, która stała się nieodłączną częścią jego życia. Wychowanie w artystycznym domu z pewnością wpłynęło na jego późniejsze wybory i ścieżkę kariery. Jego matka, Pepita Embil, była nazywana „Królową Zarzueli”, co podkreśla artystyczny status rodziny w Meksyku. Wpływ meksykański, związany z przeprowadzką w dzieciństwie, ukształtował go nie tylko jako artystę, ale także jako człowieka.

W 1962 roku Plácido Domingo poślubił Martę Ornelas, z którą do dziś tworzy stabilny związek. Plácido Domingo ma troje dzieci, a jednym z nich jest Plácido Jr., który podążył śladami ojca i również jest aktywnie zaangażowany w działalność muzyczną, kontynuując artystyczne dziedzictwo rodziny.

Edukacja i Wszechstronność Zawodowa

Droga edukacyjna Plácido Domingo była ściśle związana z jego pasją do muzyki. W wieku 14 lat wstąpił do Narodowego Konserwatorium Muzycznego w Meksyku, gdzie rozpoczął formalne studia. Tam rozwijał swoje umiejętności, studiując grę na pianinie oraz uczestnicząc w zajęciach z dyrygentury prowadzonych przez znanego Igora Markevitcha. Równocześnie uczył się śpiewu pod okiem Carlo Morelliego. Co ciekawe, konserwatorium było jego jedynym miejscem formalnej nauki głosu, gdyż nigdy nie korzystał z prywatnych lekcji u nauczycieli śpiewu. Ta wszechstronność edukacyjna przygotowała go do podjęcia wielu ról w świecie sztuki.

Wszechstronność zawodowa to cecha, która najlepiej opisuje Plácido Domingo. Jest on postacią wielowymiarową, rozpoznawalną nie tylko jako światowej klasy śpiewak operowy, ale również jako utalentowany dyrygent i doświadczony administrator sztuki. Jego kariera operowa, rozpoczęta w młodym wieku, obejmuje szeroki repertuar, w którym odnosił sukcesy zarówno jako tenor liryczno-spinto, specjalizujący się w rolach takich jak Cavaradossi, Hoffmann czy Don José, jak i jako wybitny interpretator roli Otella. Jego zdolności muzyczne nie ograniczają się jednak do śpiewu. Domingo z powodzeniem prowadzi również orkiestry symfoniczne i operowe, udowadniając swój talent dyrygencki. Dodatkowo, jego zaangażowanie w zarządzanie instytucjami artystycznymi, takimi jak Washington National Opera czy Los Angeles Opera, świadczy o głębokim zrozumieniu i pasji do całego spektrum sztuki operowej.

Kariera Operowa: Od Zarzueli do Met

Droga Plácido Domingo na szczyty światowej opery rozpoczęła się w Meksyku, w firmie zarzueli jego rodziców. Tam stawiał pierwsze kroki na scenie, początkowo wykonując partie barytonowe i pracując jako akompaniator. Ten wczesny kontakt z muzyką na żywo i profesjonalnym teatrem stanowił fundament jego przyszłej kariery. Oficjalny debiut operowy Domingo miał miejsce 23 września 1959 roku w Palacio de Bellas Artes w Meksyku, gdzie wcielił się w rolę Borsy w operze „Rigoletto” Giuseppe Verdiego. To wydarzenie zapoczątkowało jego błyskotliwą karierę w świecie opery.

W latach 1962–1965, Plácido Domingo przebywał na kontrakcie w Israel National Opera w Tel Awiwie. Spędził tam dwa i pół roku, biorąc udział w aż 280 przedstawieniach obejmujących 12 różnych ról. Był to niezwykle intensywny okres, który pozwolił mu na zdobycie cennego doświadczenia scenicznego i poszerzenie repertuaru. **Decydującym momentem w jego międzynarodowej karierze był debiut w nowojorskiej Metropolitan Opera 28 września 1968 roku.** Zastąpił wówczas w ostatniej chwili Franco Corelliego w operze „Adriana Lecouvreur”, co otworzyło mu drzwi do wielkiej kariery w Stanach Zjednoczonych. Od tego czasu Domingo otwierał sezon w Met aż 21 razy, ustanawiając tym samym absolutny rekord, który świadczy o jego niebywałej pozycji w świecie opery. Jego zdolność do śpiewania w tak wielu językach – regularnie w sześciu: włoskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim, angielskim i rosyjskim – pozwoliła mu na zdobycie uznania na scenach całego świata, od Royal Opera House po La Scalę.

Kluczowe etapy kariery wokalnej

• Debiut operowy w roli Borsy w „Rigoletto” Verdiego (23 września 1959, Palacio de Bellas Artes, Meksyk).
• Kontrakt w Israel National Opera w Tel Awiwie (1962–1965), obejmujący 280 przedstawień w 12 rolach.
• Debiut w Metropolitan Opera (28 września 1968), zastępując Franco Corelliego.
• Rekordowe 21 otwarć sezonu w Metropolitan Opera.
• Przejście do repertuaru barytonowego (2010), m.in. partia Simona Boccanegry.
• Wykonanie ponad 200 razy roli Otella, stając się jej najbardziej uznanym wykonawcą.

Przez większość swojej kariery Plácido Domingo był uznawany za tenora liryczno-spinto. Jego interpretacje ról takich jak Cavaradossi w „Tosce”, Hoffmann w „Opowieściach Hoffmanna” czy Don José w „Carmen” Bizeta zyskały ogromne uznanie. Szczególnie jego wcielenie się w postać Otella uczyniło go najbardziej uznanym wykonawcą tej roli swojego pokolenia; zaśpiewał ją ponad 200 razy. W 2010 roku, w wieku 69 lat, Domingo podjął odważną decyzję o przejściu do repertuaru barytonowego, wykonując m.in. wymagającą partię Simona Boccanegry. Ta zmiana świadczy o jego nieustającej chęci rozwoju i poszukiwania nowych wyzwań artystycznych. Do 2020 roku w swoim dorobku miał imponującą liczbę 151 różnych ról scenicznych, co jest dowodem jego niezwykłej wszechstronności i pracowitości.

Projekt „Trzej Tenorzy” i Sukces Crossoverowy

Jednym z najbardziej znaczących wydarzeń w historii muzyki klasycznej, z którym nierozerwalnie związany jest Plácido Domingo, jest projekt „Trzej Tenorzy”. W 1990 roku, wspólnie z Luciano Pavarottim i José Carrerasem, stworzył formację, która na zawsze zmieniła postrzeganie opery w świecie. Ich pierwsze wspólne nagranie, zarejestrowane podczas koncertu w Rzymie z okazji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, stało się najlepiej sprzedającym się albumem klasycznym w historii muzyki. Ten monumentalny sukces wyniósł operę na poziom popularności dotąd zarezerwowany dla muzyki pop, przyciągając do niej miliony nowych słuchaczy. Koncert trzech tenorów, a następnie kolejne występy, takie jak ten w 1993 roku w Los Angeles, stały się globalnym fenomenem kulturowym.

Plácido Domingo odniósł również spektakularny sukces w świecie muzyki popularnej. Jego pierwszy popowy album, „Perhaps Love” z 1981 roku, sprzedał się w nakładzie niemal 4 milionów egzemplarzy. Tytułowy utwór z tego albumu, będący duetem z Johnem Denverem, pozwolił mu zdobyć ogromną popularność wśród słuchaczy muzyki popularnej, demonstrując jego zdolność do przekraczania gatunkowych barier. Ta umiejętność eksplorowania różnych gatunków muzycznych, od klasycznej opery po muzykę popularną, potwierdza jego status jako artysty o niezwykłej skali talentu. Jego albumy wielokrotnie uzyskiwały statusy srebrnych, złotych, platynowych i multiplatynowych płyt, co jest wyrazem ogromnego uznania publiczności na całym świecie.

Działalność Dyrygencka i Administracyjna

Talent Plácido Domingo wykracza daleko poza śpiew. Jego kariera dyrygencka, choć często pozostaje w cieniu jego osiągnięć wokalnych, jest równie imponująca. Jako dyrygent zadebiutował 7 października 1973 roku, prowadząc przedstawienie „La traviata” w New York City Opera. Od tego czasu konsekwentnie rozwijał swoje umiejętności, dyrygując w najważniejszych domach operowych świata, w tym w prestiżowym Covent Garden w Londynie. W 1973 roku wydał również swój pierwszy album dyrygencki, „Domingo Conducts Milnes/Milnes Conducts Domingo”, co stanowiło ważny krok w jego karierze dyrygenckiej. Jego działalność dyrygencka obejmuje zarówno repertuar operowy, jak i symfoniczny, co potwierdza jego wszechstronność muzyczną.

Poza sceną i podium orkiestrowym, Plácido Domingo aktywnie działał jako administrator sztuki. Przez wiele lat pełnił kluczowe funkcje w renomowanych instytucjach operowych. Od 1996 roku piastował stanowisko dyrektora artystycznego, a następnie dyrektora generalnego Washington National Opera, kierując tą instytucją do 2011 roku. Równolegle, od 2003 do 2019 roku, był dyrektorem generalnym Los Angeles Opera w Kalifornii. Jego zaangażowanie w zarządzanie tymi operami przyczyniło się do ich rozwoju artystycznego i umocnienia pozycji na światowej scenie operowej. Pełnił również funkcję dyrektora artystycznego w Washington National Opera, co świadczy o jego wieloletnim zaangażowaniu w rozwój opery.

Kariera administracyjna

• Dyrektor artystyczny Washington National Opera (od 1996).
• Dyrektor generalny Washington National Opera (do 2011).
• Dyrektor generalny Los Angeles Opera (2003–2019).

Nagrody, Uznanie i Filmografia

Dorobek Plácido Domingo został uhonorowany niezliczoną ilością nagród i wyróżnień. W trakcie swojej wieloletniej kariery zdobył łącznie 14 nagród Grammy oraz Latin Grammy, co stanowi dowód jego nieprzerwanej doskonałości artystycznej. Jego nagrania wielokrotnie uzyskiwały statusy srebrnych, złotych, platynowych i multiplatynowych płyt, potwierdzając jego ogromną popularność i uznanie na całym świecie. W 1982 roku magazyn „Newsweek” okrzyknął go „Królem Opery”, umieszczając go na swojej okładce. Słynny aktor Laurence Olivier wyraził swoje podziw dla Domingo, stwierdzając, że artysta gra postać Otella tak dobrze, jak on sam, a do tego dysponuje niesamowitym głosem. To niezwykle wysokie uznanie ze strony innych wybitnych postaci świata sztuki.

Wybrane nagrody i wyróżnienia

• Łącznie 14 nagród Grammy i Latin Grammy.
• Statusy srebrnych, złotych, platynowych i multiplatynowych płyt dla jego nagrań.
• Okładka magazynu „Newsweek” z tytułem „Król Opery” (1982).
• Pochwała od Laurence’a Oliviera za kreację Otella.

Plácido Domingo zaznaczył swoją obecność również w świecie filmu i telewizji. Wystąpił w wielu kinowych wersjach oper, często współpracując z wybitnym reżyserem Franco Zeffirellim. Do jego najważniejszych dokonań filmowych należą „La Traviata” z 1982 roku, „Carmen” z 1984 roku w reżyserii Francesco Rosiego oraz „Otello” z 1986 roku. Jego obecność wykraczała poza świat opery dzięki licznym występom w popularnych programach telewizyjnych, takich jak „The Tonight Show” u Johnny’ego Carsona, co uczyniło go rozpoznawalną postacią w szerszej popkulturze. W 1987 roku wystąpił również w nagrodzonym Emmy programie świątecznym „The Sound of Christmas” wraz z Julie Andrews i Johnem Denverem, co świadczy o jego wszechstronności i zdolności do angażowania się w różnorodne projekty artystyczne.

Wybrane dokonania filmowe i telewizyjne

• „La Traviata” (1982)
• „Carmen” (1984)
• „Otello” (1986)
• Występy w programach talk-show, m.in. „The Tonight Show”.
• Program świąteczny „The Sound of Christmas” (1987).

Filantropia i Wspieranie Młodych Talentów

Plácido Domingo jest nie tylko wybitnym artystą, ale również zaangażowanym filantropem. Jednym z jego najważniejszych przedsięwzięć jest założenie i prowadzenie Operalia – prestiżowego międzynarodowego konkursu wokalnego. Konkurs ten ma na celu odkrywanie i promowanie młodych, obiecujących śpiewaków operowych z całego świata, dając im szansę na rozpoczęcie międzynarodowej kariery. Domingo aktywnie angażuje się również w liczne programy dla młodych artystów przy teatrach operowych, dzieląc się swoim doświadczeniem i wspierając ich rozwój. Jego zaangażowanie w działalność humanitarną i inicjatywy charytatywne, wykorzystujące jego sławę do pomagania potrzebującym, podkreśla jego wielkoduszność i troskę o społeczność.

Kontrowersje i Wyzwania

Mimo bogatej i pełnej sukcesów kariery, Plácido Domingo doświadczył również trudnych momentów. W późniejszym etapie jego kariery pojawiły się oskarżenia o molestowanie seksualne. Te zarzuty miały znaczący wpływ na jego dalsze losy zawodowe. W związku z tymi wydarzeniami, w 2019 roku, Domingo zrezygnował ze stanowiska dyrektora generalnego Los Angeles Opera. Podobne konsekwencje spotkały jego współpracę z Metropolitan Opera, z którą również zakończył współpracę w wyniku pojawiających się oskarżeń. Te wydarzenia stanowią trudny, ale istotny element biografii artysty, pokazujący wyzwania i odpowiedzialność, jakie wiążą się z długą i publiczną karierą.

Warto wiedzieć: Oskarżenia o molestowanie seksualne doprowadziły do rezygnacji Plácido Domingo ze stanowiska dyrektora generalnego Los Angeles Opera w 2019 roku oraz do zakończenia współpracy z Metropolitan Opera.

Ciekawostki z Życia Artysty

Życie Plácido Domingo obfituje w fascynujące fakty, które ukazują jego wszechstronność i nietypowe ścieżki kariery. Pod koniec lat 50. XX wieku, zanim na dobre związał się z operą, Domingo zapewniał aranżacje piosenek i śpiewał w chórkach dla meksykańskiego zespołu rock-and-rollowego „Los Camisas Negras”. Ta przygoda z rock and rollem świadczy o jego otwartości na różne gatunki muzyczne. Jego pracowitość od najmłodszych lat jest legendarna; sam Domingo przypisuje swoją niesamowitą wytrzymałość faktowi, że od dzieciństwa był przyzwyczajony do intensywnej aktywności zawodowej w teatrze swoich rodziców. Jako nastolatek, oprócz roli w meksykańskiej produkcji musicalu „My Fair Lady” (w której wystąpił w 185 przedstawieniach), pełnił również funkcję asystenta dyrygenta i korepetytora, co już wtedy świadczyło o jego głębokim zaangażowaniu w różne aspekty produkcji teatralnej. Jego zdolność do regularnego występowania w sześciu językach: włoskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim, angielskim i rosyjskim, jest kolejnym dowodem jego niezwykłego talentu i poświęcenia.

Nietypowe początki i wszechstronność

• Początki kariery w chórkach meksykańskiego zespołu rock-and-rollowego „Los Camisas Negras” (koniec lat 50. XX wieku).
• Regularne występowanie w sześciu językach: włoskim, francuskim, niemieckim, hiszpańskim, angielskim i rosyjskim.
• Udział w 185 przedstawieniach musicalu „My Fair Lady” jako nastolatek.
• Pełnienie funkcji asystenta dyrygenta i korepetytora w produkcji „My Fair Lady”.
• Przypisywanie swojej wytrzymałości przyzwyczajeniu do intensywnej pracy od młodości.
• Brak prywatnych lekcji śpiewu; jedynym miejscem formalnej nauki był konserwatorium.

Warto wiedzieć: Konserwatorium w Meksyku było jedynym miejscem formalnej nauki śpiewu dla Plácido Domingo, który nigdy nie pobierał prywatnych lekcji.

Plácido Domingo, dzięki swojej niezwykłej wszechstronności, nieustającej pasji i wyjątkowemu talentowi, pozostaje jedną z najbardziej ikonicznych postaci w historii muzyki operowej i klasycznej. Jego kariera, rozciągająca się na przestrzeni ponad sześciu dekad, jest inspiracją i dowodem na to, że artystyczne granice są wyznaczane jedynie przez własne ambicje.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Pl%C3%A1cido_Domingo